Mijn Huis

Maandagochtend, 26 augustus

Elke 15 seconden verdwijnt er een stuk regenwoud ter grootte van een voetbalveld. Natuurlijk weten we dat het anders moet, dat verandering noodzakelijk is voor ons voortbestaan. Als we echt iets willen veranderen, moeten we bij onszelf beginnen. Wijzen naar anderen - politici, multinationals, "het systeem", complotten, wetenschap - helpt evenmin als wegkijken, ondanks dat we neuropsychologisch zo in elkaar zitten dat zaken die angst oproepen snel worden genegeerd (ontkent, de "freeze" modus). Eigenlijk hebben we het daar nooit over, over ons eigen gedrag bij het afstevenen op een ramp, ook psychologen niet. In deze blog start ik de expeditie "verander de wereld, begin bij jezelf" met een analyse hoe ik zo grenzeloos kon worden. Ik hoop dat u mee wilt gaan, en mee wilt denken.

De afgelopen vakantieweken zijn we in grote getalen en vaak meerdere keren diverse grenzen gepasseerd. Vandaag ben ik weer op weg van mijn gezin in Groningen naar die hele andere familie, mijn collega's en studenten in Deventer en Enschede en hoewel ik gister nog betreurde dat de vakantie voorbij was, merk ik nu in de trein dat ik naar hereniging uitzie. Zelfs een aantal medepassagiers zie ik weer op de gebruikelijke wijze op de gebruikelijke plaatsen wachten, instappen, reizen, of uitstappen. Ik voel me verbonden, maar ook juist daardoor afgezonderd. Hoe integreer ik al die versnipperde "communities"? Ben ik in al die verschillende verbanden wel dezelfde? Wat is mijn identiteit?

Het is niet vreemd dat in een wereld die vergeleken met 140 jaar geleden ongelofelijk versnipperd is, borderline personality problematiek makkelijker kan ontstaan. Waar toen het keurslijf met name de gegoede vrouwen van de Weense aristocratie (die volgens strak (Victoriaans) regime leefden) leidde naar "ontsnapping" via de hysterische conversie (internaliserend), hebben we nu regelmatig met borderline (grens) problematiek te maken. Nu gaan we voortdurend letterlijk en figuurlijk grenzen over, en ons grenzeloos gedrag doet de vraag ontstaan wie we zijn, en wat de zin is van ons bestaan.

In mijn huis ben ik samen met mijn aller dierbaarste vrienden, omgeven door een bruisende, dynamische studentenstad. Maar, zoals velen, ruil ik dit alles dagelijks om voor een hele andere werkelijkheid, ruim 100 km "verderop". Mijn punt is dat meer mobiliteit aanzet tot zowel meer onbegrensdheid (nog meer smart Technology, verbinding via sociale media netwerken en last but not least reizen) als tot meer afscherming: een huis met meer privacy, meer veiligheid etc. en minder nabuurschap. Ook bij mij worden de bewegingen in beide richtingen steeds heviger, elke paar vakantiedagen wil ik er wel even uit (en vliegen is goedkoper dan zelfs de bus...) en tegelijkertijd isoleer ik mij en mijn huis letterlijk en figuurlijk meer en meer, om via de sociale media te hopen op bevestiging (ontsnapping). Zou ik er ook buiten mijn "bubbels" nog maar een beetje toe doen? Mijn sociale media bevestigingsdrang lijkt op een fopspeen; er komt niets uit, maar het geeft de zuigeling in tijden van spanning wel het gevoel van veiligheid. Dus houd ik krampachtig vast aan vliegen (voor werk en ontspanning), isoleren, "apps en tweets" posten, gedrag dat mijn ecologische voetafdruk vergroot, maar in mijn versnipperde wereld heb ik de behoefte om een held te zijn, ook al is het maar voor even (We could be heroes, just for one day). Kortom, met het overschrijden van grenzen, werpen we tegelijkertijd aan de andere kant onherroepelijk nieuwe grenzen op, er moet nu eenmaal balans zijn. Daarmee worden we voor onszelf en elkaar juist eerder onbereikbaar, en vechten we ons nog harder uit, in, uit, in, etc.

Stel je voor, maak een lijst van de 25 mensen die op dit moment het meest belangrijk voor je zijn. Zet van elk van deze 25 mensen hun huis/adres op de kaart en voeg daaraan je eigen adres toe. Reken de afstand van jouw huis tot elk van de 25 andere adressen uit en tel al deze afstanden bij elkaar op (gezinsleden krijgen natuurlijk een afstand van 0, tenzij ze door scheiding bijvoorbeeld deels elders wonen, dan tel je de afstand op en deel je die door twee bij zuiver co-ouderschap).

Het aantal kilometers in het netwerk van de huizen van belangrijke anderen ten opzichte van mijn huis, is waarschijnlijk vergeleken met anderhalve eeuw geleden (gemiddeld genomen) minstens vertienvoudigd: massamobilisering en later het internet heeft de wereld kleiner gemaakt, maar wel "op de pof". Onze ecologische voetafdruk is ook per persoon gemiddeld genomen een veelvoud van anderhalve eeuw geleden en dat kunnen we ons niet (meer) veroorloven. Hopen op een oplossing uit het laboratorium (wetenschap/techniek) is ronduit irrationeel; meer techniek heeft tot nu toe steevast tot meer problemen geleid. Tenzij ik werkelijk mijn lezing in de VS, of China via een conference call doe. Consuminderen kan met techniek, maar meestal leidt techniek tot consumeren.

Dan krijg ik een uitnodiging om op een prestigieuze universiteit in de VS en in China te gaan spreken. Het voedt even het idee dat ik iemand (een held?) ben. Maar kan ik me dat veroorloven? Wat zou u doen? (Wordt vervolgd)

Onze Ster!

Our Star

Na alle vervelende zaken rond de oplichting van mijn zoon Thorvald, wilde ik toch niet met deze negatieve gevoelens de vakantie afsluiten en daarom hebben Thorvald, Dorinthe en ik gisteren een filmpje in elkaar geknutseld met een script van Victorine de Graaf-Peters op een song van mijn album Regular Man (muziek van Deborah de Graaf) met als drummer Tom van Timmeren en als backing vocalist Thorvald en Dorinthe in de acteer hoofdrol (gefilmd tijdens de vakantie in Drenthe vorige week door Victorine … Deborah schreef deze song - our star - toen ze 16 was omdat ze zich zorgen maakt over hoe we met onze planeet omgaan. Ik heb het idee dat bij de jonge generatie heel sterk het besef leeft dat we zaken moeten veranderen om een duurzame toekomst te hebben.  

Nu nog de laatste klusjes, voordat we maandag weer beginnen (Victorine is deze week alweer begonnen). Wens ik iedereen een fijn en succesvol (academisch/school) jaar!

Opgelicht: Bedankt PostNL!

Bedankt, oplichters, dat jullie mijn 19 jarige zoon via zijn op Marktplaats aangeboden gaming laptop in ruil voor  900 (fictieve) euro's naar Nigeria hebben laten sturen nadat hij een bevestiging kreeg van een bank dat het geld gereserveerd was.

Sorry, zoon, dat wij nu van iedereen horen: "Nigeria, dan moeten alle alarmbellen afgaan". Sorry zoon, dat wij niet in discriminatie geloven en dat mijn naïviteit nu maakt dat je met al het geld dat je in de vakantie hebt verdiend nog €900 euro tekort komt om de zuurverdiende supercomputer voor je studie te kopen.

Excuus, zoon, dat toen je me vroeg of het echt wel goed zat toen je zondag geen geld op je rekening kreeg nadat je het pakket zaterdagavond bij PostNL had ingeleverd om met track & trace voor €40 euro te versturen, ik zei dat zondag geen werkdag was ....

Bedankt internet, toen mijn zoon ook maandag geen geld op de rekening zag en op internet vond dat diverse mensen op deze wijze waren opgelicht (moeder koopt product voor studerende zoon in Nigeria), steeds naar andere adressen in Nigeria, maar met dezelfde bevestigingsmails van de bank (met een net iets ander e-mailadres als afzender, wat je als je gmail hebt niet direct ziet...); opgelicht.

Bedankt politie, aangifte doen was makkelijk, en jullie gaven ons hoop dat het pakket nog goed te traceren was, en dat de postdienst zonder gevaar kon meewerken aan het voorkomen van een misdaad ... totdat jullie hoorden dat het via PostNL gestuurd was!

Bedankt PostNL, voor het te woord staan van mijn zoon, die maandagmiddag de eerste keer belde naar uw klantenservice een half uur nadat, zo bleek achteraf, het pakket was opgehaald bij het inleverpunt op de hoek van onze straat en het dus nog bij het depot ingescand  moest worden.

Bedankt PostNL, jullie zeiden geen procedure te hebben om een pakket op te sporen en vanaf de stroom naar de ontvanger terug naar de afzender te zetten, maar dat mijn zoon moest blijven bellen totdat het bij een sorteercentrum boven water zou komen.

Bedankt PostNL, elke keer weer moest mijn zoon het uitleggen, 6 keer heeft hij gebeld, en steeds was het nog niet ingescand.

Bedankt PostNL, dinsdagochtend om 9:00 uur, direct als eerste nadat de klantenservice open was, stonden jullie mijn zoon weer te woord: “het is ingescand, maar wacht even ...”. De verbinding werd verbroken.

Bedankt PostNL, mijn zoon belde direct opnieuw, en werd nu naar een andere afdeling doorverbonden, waar een dame met opvallend meer begrip het slechte nieuws bracht: “vannacht ingescand en helaas kunnen we niets meer doen om het tegen te houden”.

Helaas PostNL, ik heb hier geen woorden voor, dit is mi willens en wetens gelegenheid geven tot misdaad en daarmee strafbaar. Op het internet lezen we helaas dat PostNL juist vanwege deze lakse houding (oud-medewerkers getuigen dat ze als instructie krijgen dat er niet gedaan wordt aan stukken terugsturen, maar dat er wel de schijn opgehouden moet worden de klant medewerking te verlenen). Track & Trace heeft zo geen zin. Maar wat zou het uitmaken als vanaf een sorteercentrum in Nederland een pakket terugstuurt wordt naar Groningen voor hetzelfde geld als dat betaald is voor verzending naar het buitenland?

Maar eerlijk is eerlijk, PostNL is misdadig in deze zaak (we hebben inmiddels ook aangifte gedaan tegen PostNL), maar ik ben als vader naïef, en daar schaam ik me voor. En dan te bedenken dat nu ik dit schrijf het pakket nog steeds onderweg is. Ben ik nog wel van deze wereld?

Storm en Stilte

Storm voor de Stilte!

We kunnen niet zonder ideologieën. Leven zou richtingloos en doelloos zijn zonder. Ze zijn onmiskenbaar de drijvende kracht achter cultureel menselijke verandering (progressie), ze verbinden en verdelen, brengen onbekenden samen maar tegelijkertijd transcenderen ze altijd conflict (verdeeldheid), vanwege hun "bijproduct" protectionisme, grenzen opwerpen, of, zoals op mijn vijftiende, blokkades in Amsterdam. Waar we in geloven verdient verdediging, bescherming. Daar willen we voor vechten, en in sommige tijden zelfs voor sterven. Waar cultuur is, is ideologie en dus grenzen met naast inclusie ook exclusie, uitsluiting, of buitensluiten. Als zeventienjarige schreef ik de song King of the coming race en recent onder dezelfde titel mijn blog over de wereld van morgen. De song is nu onder productionele leiding van mijn 17 jarige dochter opgenomen voor het album Regular Man. Waar op mijn zestiende ik me aangetrokken voelde tot de punkbeweging, is het opkomende "ras" nu AI's en de (utopische of dystopische?) wereld van morgen: 

https://m.youtube.com/watch?v=OvqdR4gFqYs

 

En dan, naast en na de storm volgt ..  de Stilte: Silentium

Als je iets verwacht, en er komt niets. Als je overdonderd bent door iets, of met stomheid bent geslagen. Stilte kan vredig zijn, of juist oorverdovend. Stilte heeft meer gezichten dan welk geluid dan ook, het kan overal voor staan, van afwezigheid van geluid, tot volmaaktheid, van ultieme dreiging tot absolute leegte. Stilte ten opzicht van leven als een default status, een niet zijn, geen actie, want beweging zit gevangen in geluid. Als er niemand hoort, is er dan geluid? En wat dan als er iemand de stilte hoort, is stilte dan geluid. Stilte en energie, stilte en vorm, tijd. Wat als er Iemand hoort, of zelfs luistert? Tijd zit gevangen in muziek, en in deze slotsong gebeurt er in 2 minuten heel veel, de tijd zit er in gevangen. Muziek zit gevangen in ideologieën, nogmaals, we kunnen niet zonder, ze zijn ons noodzakelijk kwaad en goed. In deze song wordt de stilte doorbroken door een 4 stemmige a-capella van Deborah, die evolueert naar een magnifieke rock gitaarsolo van Tom, om weg te zakken via een fade-out in ... stilte! Met deze song - Silentium (muziek en tekst in Latijn van Deborah) - sluiten we het album Regular Man af, en is vanwege de vakantie mijn blog voorlopig stil: 

https://youtu.be/d83MMjjbvPo

 

Silentium. Impera abesse illud silentium.

Regunt. Nunc amissa est.

Terra autem tulit corpus eius

Ubi est Deus?

Digitale knip- en plakcultuur (vervolg)

Vorige week schreef ik dat de Maggi mentaliteit - naar de Nederlandse Maggi reclameslogan "Ik kan fantastisch koken (of vult u hier een werkwoord naar keuze in) met een beetje van mezelf en een “beetje” (de rest) van Maggi" (lees: een app) - ons definitief in haar grip heeft. Maggi is dan vervangen voor Smart Technology, of AI, en dat zit tegenwoordig overal in. Ook in het onderwijs. Echter, technology "kijkt" naar elke afzonderlijke boom (specialisatie). Kunnen we onze kinderen desondanks dan nog wel leren wat een bos is (generalisme).

Laten we beginnen in het verkeer. Meer en meer auto's zijn uitgevoerd met sensoren en hulpsystemen. In Nederland werd vorig jaar in de Branchemonitor Schadesector 2018-2030 onderzoek bekend gemaakt, waaruit bleek  dat er indien alle hulpsystemen ingeschakeld zijn 9% meer kans op schade is dan zonder hulpsystemen (23% met, 14% zonder hulpsystemen). De hulpsystemen hebben, aan de andere kant, grote voordelen, ze reageren direct en absoluut. Hierdoor wordt optrekken bij een stoplicht als het autonoom geschiedt een ketting, in plaats van een harmonium, met als gevolg dat de capaciteit van de weg flink toeneemt. Dat is goed tegen files en dus ook bij een gelijkblijvend aantal weggebruikers minder belastend voor het milieu. Echter, het rijden vergt (en dat is nu al merkbaar als je wilt invoegen op een drukke weg, of een foutje maakt en van baan wilt wisselen), veel reactievermogen. Weggebruikers lijken veel minder overzicht te hebben.

Eerlijk gezegd geloof ik dat de toegenomen kans op schade bij de inzet van autonome technieken van voorbijgaande aard is en dat uiteindelijk autonome techniek tot een toegenomen veiligheid en minder ernstige schade zal leiden. Maar dat mensen hun overzicht niet meer nodig hebben om goed te functioneren, is precies waar het onderwijs naar mijn mening echt wakker zou moeten worden. Met apps en Smart Technology maken we iedereen in de wereld die daar maar enigszins toegang toe heeft, min of meer aan elkaar gelijk. Dat is emancipatie! En is dat niet waar we het in vele ideologieën en religies al eeuwen over hebben, het streven naar een wereld die kansen biedt aan iedereen?

Een wereld waarin alles machinaal aan elkaar verbonden is, is ook een kunstmatige wereld, een wereld waarin intuïtie, emotie en vele andere kostbare menselijke verworvenheden hun vanzelfsprekendheid nog meer moeten bevechten tegenover een door HighTech multinationals geregeerd wereldrijk. Een wereld die in haar samenhang gedefinieerd is als een afzetmarkt voor technieken, waarin wij allen gedefinieerd zijn als consumenten. Op school leren we kinderen te participeren, bij te dragen en te produceren. Laat dat produceren alsjeblieft meer zijn dan een klakkeloos implementeren van wat hightech giganten ons als 'bare necessities' voor zetten. Met het vervagen van werk- en vrije tijd is wellicht ook de grens tussen consumeren en produceren vervaagt, maar u kunt raden wie daar baat bij heeft.

"Get ready for a Smart World" (het credo van "mijn" mooie bedrijf) moet altijd meer betekenen dan mensen kritiekloos de technieken van multinationals toe te spelen en leren gebruiken, al is dat laatste niet nodig, want techniek die niet makkelijk te gebruiken is verdwijnt onherroepelijk van het toneel omdat ze tegen de belangen van de high tech is. Overigens is makkelijk gebruiken niet hetzelfde als makkelijk begrijpen. Vandaar dat wij als kennisinstelling dat credo niet voor niets hebben gekozen. Het Onderwijs heeft wel degelijk een taak in het leren Smart Technology te leren begrijpen. Dat betekent ook de maatschappelijke en psychologische kant ervan. Kortom, op school moeten kinderen leren ook generalist te worden en het bos te overzien, het geheel en niet slechts de boom. Specialisten dreigen bij iedere volgende ontwikkeling/beweging buiten spel te komen, en de ontwikkelingen gaan door de grote mondiale schaal zeer snel. Generalisten zullen harder nodig zijn dan ooit te voren, zeker als we niet voortdurend van het kastje naar de muur gestuurd willen worden, maar ook een loketfunctie willen behouden. Vandaar deze blog. Fijne vakantie!

Ps eind augustus pak ik de draad weer op!

Vakantie, verlangen en nostalgie

Link

Alles gaat voorbij. Je kunt niet tweemaal afdalen in dezelfde rivier. Hoewel paradoxaal, alle processen zijn cyclisch. Voorjaar, zomer, najaar en herfst, of met betrekking tot arbeid en relaties de groeifase, de stabilisatiefase, de routine fase en de transformatie (chaos, of hernieuwde keuze) fase (onze APK scan). Vanuit die telkens herhalende cycli ontstaat "verlangen" naar de toekomst, plannen maken. Het blijft een paradox. In de woorden die vaak worden toegeschreven aan John Lennon: "Life is what happens when you're busy making other plans". De toekomst laat zich slechts schijnbaar voorspellen, en cyclisch gaat feitelijk niet over herhalen, maar over transformeren. Tegenover plannen maken staat iets waar je in het leven vanzelf heel goed in wordt: terugkijken. Hier een liedje van terugkijken! de vierde clip van ons album Regular Man: Nostalgia!

 

Nostalgia (music: Deborah de Graaf, words: Jan Willem de Graaf)

Nostalgia, creeps in my world,

Into my mind, from far behind

its sweetest scent from where we went,

The Time’s gone by, Our colored sky, 

that's still so high

the rusted wheel still going round and round

 

Nostalgia, creeps in my mind

A scent of past, define perfume

where did we go, what did I know,

The Time’s gone by, It doesn't mean that much to me

the rusted wheel turns me around and around

 

For there is you,

My beautiful you, my beautiful lady, blue

 

Nostalgia, The braver notes the songbird sings

Remembered time forgotten things

still singing at the subdued fire

The Time’s gone by that turns the wheel, the same desire

to turn and turn, away we went and went

 

For there is you,

My beautiful you, my beautiful key,

 

my own victory!

 

Fragmentarisme: digitale knip- en plakcultuur!

Zo tegen de zomervakantie sleept mijn vrouw me elk jaar opnieuw mee in het kampeeravontuur. Weken van te voren gaan we naar kampeerwinkels en worden alle websites nauwkeurig afgespeurd naar nieuwe "noodzakelijkheden", om het tijdelijke primitieve zomerleven toch zo aangenaam mogelijk te maken. Dit jaar zijn de sites volledig anders qua toegankelijkheid, vertelt mijn vrouw. Voor elke categorie - slaapzakken, kampeerartikelen, tenten - is een aparte "specialist" in het leven geroepen, wiens hulp direct ingeroepen kan worden bij vragen over een artikel van zijn/haar specialisme. Mijn vrouw heeft ondertussen een aardige band opgebouwd met Ellen, de tentenspecialist. Als we de pop-up tent (die "vanzelf" uitklapt en daarna weer zo handig is op te vouwen) in huis hebben, uitproberen en toch niet meer opgevouwen krijgen (onze beider doctoraten ten spijt) en ik suggereer om Ellen even te bellen, worden we naar een YouTube filmpje gewezen. Na 5 keer een passage van 5 seconden in een filmpje van 5 minuten opnieuw te hebben bekeken en bediscussieerd, lukt het ons, hoera!

Terwijl we daar zo staan met de tent onder spanning - als we hem loslaten, klapt ie weer uit - dwalen mijn gedachten af. Eerlijk gezegd kende ik de nieuwe speciaalzaak-benadering met "specialisten" op de sites al van de muziekstore sites. Roy van de gitaarafdeling, Rolf van de digitale studioapparatuur afdeling, etc. Om de klant nog beter te dienen en tevens om een Personal touch terug te brengen. Als je dan een artikel gekocht hebt via de site, blijkt de "nazorg" ook volledig te zijn vernieuwd. Je krijgt geen of een uiterst minimale handleiding mee. In plaats daarvan stelt de leverancier van bijvoorbeeld een midi interface (of een ander smart technologisch device) op zijn website een forum ter beschikking waarop je vragen kunt stellen, en waarop soms Rolf reageert, of een collega specialist van dezelfde of een concurrerende winkelketen. Maar meestal zijn het de klanten van over de hele wereld die je door de onhebbelijkheden van de devices heen leiden. En waarom ook niet, een handleiding werd toch vaak niet gelezen, en het schrijven van een goede handleiding is enorm duur en echt specialistenwerk, maar dan in taal en logisch denken.

Precies daar ligt mijn zorg, dat is wat we kwijt raken, overzicht en logisch denken. We zijn in een digitale knip- en plakcultuur beland. We hebben het niet voor niets over "apps" in de app store, over raps, beats en sounds in de hedendaagse pop (house) muziekcultuur. Iedereen kan wel iets, en de rest halen we uit een doosje, of beter, app, of plug-in. Maggi lijkt ons definitief in haar ban te hebben gekregen, ik maak muziek, met een beetje van mij en de rest van Logic, Garageband of Cubase. Om te zien waar het toe kan leiden, is het goed te kijken naar specialisten van het eerste uur. Medisch specialisten dus. Met een beetje een lastig probleem heb je er zo 3 rond je bed. Wij deden onderzoek bij kinderen met een ernstig meervoudige beperking, en telden soms meer dan 20 disciplines rond het bed (toegegeven, de meeste niet medisch, maar paramedisch, verplegend en verzorgend, of psychosociaal). En uiteindelijk staan cliënten, ouders, patiënten of familieleden er toch alleen voor en wordt er vaak gebrek aan regie ervaren. Goddank zijn er ook generalistische specialismen, bijvoorbeeld de huisarts, of specialist ouderen geneeskunde.

Wat zijn de consequenties van dit digitale fragmentarisme voor het onderwijs? Zeker is dat veel Ellens en Roy's nu een mooie baan hebben, waarbij ze helemaal kunnen opgaan in hun rol als specialist en van een beetje heel veel moeten weten. Wellicht biedt dit juist kansen voor mensen die anders aan de kant stonden. Volgende week kom ik hier op terug, want mijn vrouw haalt me ruw uit mijn overpeinzingen. We hebben de tent nu goed opgevouwen, maar waar is de zak gebleven? Even Ellen bellen?