Samen met onze enige nog thuiswonende dochter, keken wij ouderwets op DVD de serie Merlin van de BBC Wales, die tussen 2008 en 2012 is gemaakt en uitgezonden. Het verhaal is bekend, over koning Arthur en de ridders van de ronde tafel, waarin de jonge tovenaar al voordat Arthur Pendragon de grootste koning wordt die alle Engelse stammen en rijken verbindt, onder het juk van zijn vader Uther leeft, die streng en meedogenloos is voor volkeren en individuen die krachten (magie) in hun handelingsrepertoire hebben, die hij niet begrijpt en volgens hem de wortel zijn van al het kwaad in "zijn" rijk (Camelot). In Uther herken je de machtige dictators, zoals we er nu een heleboel aan de hoofden van wereldmachten zien: dom, arrogant, meedogenloos en even angstig als hun onzekerheid overschreeuwen met gewelddadig machtsvertoon. Tegen diversiteit, je mag niet anders zijn. En dit alles al jaren voordat Trump de macht zou krijgen! En voordat we bv weer onze tolerantie tegen regenboogvlaggen gingen verliezen.
In de serie duurt het
een paar jaargangen aan afleveringen waarin Arthur opgroeit en onder het
juk van zijn vader erop uittrekt om Camelot te verdedigen. Telkens
wordt hij terzijde gestaan door zijn persoonlijke bediende, Merlin,
een jonge die in de ogen van Arthur nogal onnozel overkomt (niet kan
vechten, een onhandige slungelige houding aanneemt bij zijn dagelijks
werk). Merlin mag zijn toverkracht – eens zal hij volgens de
legende uitgroeien tot de grootste magier die de wereld ooit gekend
heeft – beslist niet laten zien, want dan zou hij beslist door de
vader van Arthur ter dood worden veroordeeld. Ook Arthur weet niets
van Merlin's ware kracht. Er ontstaat desondanks een steeds hechter
wordende vriendschap tussen beide jongens die langzaam mannen worden,
waarbij Arthur de loyaliteit van Merlin (hij gaat geen enkele strijd
met hem uit de weg, terwijl hij totaal niet kan vechten) als diepste
teken van onvoorwaardelijke vriendschap ziet.
Wat Arthur niet weet,
en ook vooral niet mag weten, en wat wij als kijkers wel te zien
krijgen, is dat hij vaak aan de dood ontsnapt en telkens uiteindelijk
ieder probleem het hoofd weet te bieden (de strijd kan winnen),
doordat Merlin stiekem zijn toverkracht inzet. Merlin houdt van
Arthur en Arthur houdt van Merlin, maar de vriendschap is
asymmetrisch. Merlin kan alleen de slappe kluns zijn, die loyaal is
tot de dood, maar hij wordt tot de allerlaatste uitzending van de
hele serie niet gezien om wat hij werkelijk is, op wat hem maakt tot
wat hem onderscheid van alle andere mensen op de hele wereld.
En dat kwam wel even
binnen, gisteravond, toen wij de laatste aflevering van de hele serie
keken. Ongelooflijk knap gedaan, en opnieuw juist een kunstproduct
bedoeld voor kinderen, die zo'n diepe boodschap zo overtuigend weet
over te brengen. Opnieuw voor mij, want voor mij is dat ene
boek dat boven alle andere boeken uitstijgt, De kleine prins
van Antoine de Saint-Exupéry (1943). In de laatste aflevering is
Arthur dodelijk getroffen door het zwaard van een tegenstander (een ridder van zijn
halfzus Morgana) en kan Merlin die hem probeert te redden niet anders
dan zijn magie laten zien. Arthur reageert aanvankelijk boos en
verontwaardigd, magie is verboden, ook door hem nu hij koning is.
Maar zijn liefde voor zijn beste vriend is groter dan dat, en hij
begint te begrijpen hou Merlin altijd groter is geweest dan hij
dacht, hoe Merlin in al zijn overwinningen een stil en onbegrepen
aandeel moet hebben gehad. Hoe Merlin nooit zijn aandeel heeft
opgeeist en uiteindelijk, vlak voor hij daadwerkelijk sterft, zegt
hij dat hij niet wil dat Merlin ook maar ooit iemand anders was
geweest dan degene die hij werkelijk was. Dan de overigens prachtige
orkestmuziek die de hele serie begeleid. En wij, Victorine, Dorinthe
en ik, die geen woord meer konden zeggen...
Wauw! Nogmaals, die
kwam binnen. Toen ik de serie de vorige keer keek (12 jaar geleden)
ontging dit alles me grotendeels. Hoeveel vrouwen achter zogenaamd
grote mannen worden niet perfect door Merlin gesymboliseerd? Of in
werksituaties, hoeveel mensen met grote talent laten de eer aan
baasjes en bazen, terwijl die soms te dom zijn om voor de duvel te
dansen? Zie ik zelf wel genoeg dat ik niet eens een schim zou zijn van wie ik ben, als ik niet in het licht van mijn grote
liefde zou mogen stralen? Licht, dat net als bij Arthur, niet alleen
voor de buitenwereld, maar zelfs voor hemzelf grotendeels onzichtbaar
blijft.
De serie op de schoorsteenmantel bij ons thuis