Stel je een zandloper voor, die wordt omgekeerd direct nadat die volledig is doorgelopen. Slow motion. De zandkorrels vallen omlaag, één voor één. Eerst landt de eerste korrel, daarop de tweede, dan de derde, misschien net ernaast. Langzaam ontstaat een bergje, dat dan zo smal en stijl wordt, dat het op een zeker moment inzakt. Kan je daarna dan nog van iedere korrel achterhalen welke eerder of later kwam? En wat als de zandloper zandkorrels met zeer uiteenlopende korrelgrootte doorlaat?
Hoe ontstaat gelaagdheid eigenlijk? Onze levensverhalen zijn eigenlijk prachtige voorbeelden van diversificatie in gelaagdheid, unieke levens zijn uitingen van unieke gelaagdheden. In de verhalen die we over onze levens vertellen, maken we onszelf allen meer aan elkaar gelijk dan we wellicht beseffen. Als je naar je leven kijkt, en daarnaast je levensverhaal probeert te zetten, zijn dat eigenlijk veel meer dan het lijkt, twee totaal verschillende dingen. Een levensverhaal is vaak consistent, volgt een rationele of op zijn minst causaal narratief, terwijl het leven zelf wellicht meer lijkt op een hele grote opeenstapeling van scherven, van achtergebleven residu dat onttrokken is aan talloze activiteiten of gebeurtenisjes waarin we continu betrokken zijn. Al deze opeengestapelde scherven zullen wel degelijk een soort tijd-ruimtelijke figuur vormen, maar het is van belang te beseffen dat veel van de aspecten van de opeengestapelde fragmenten of scherven niet met taal beschreven kunnen worden. De wel met taal te beschrijven aspecten, vormen een (kleine) deelverzameling van het geheel, dat bovendien ook nog onder invloed van krachten bijvoorbeeld om kan vallen, in kan storten, of weg kan rollen, waardoor tijd-ruimtelijk voor en na niet perse meer achterhaalbaar is.
Het verhaal dat we continu construeren (en dus bijstellen) over onze geschiedenis – wie we hoe, waar, wanneer en vooral ook waarom zijn geworden – is daardoor niet alleen een onvolledige beschrijving van wat er is gebeurt, maar meer dan dat een misleidende voorstelling van zaken, die we vaak veel te gemakkelijk voor waar aannemen. In de verhalen worden we gelijkgemaakt, tekort gedaan en raken we de band met onze diepere betrekkingen met elkaar en de natuur gemakkelijk kwijt. “Be true to yourself” is makkelijker gezegd dan gedaan. “The words stand in the way”.
Vanochtend ging ik met Miep naar de dierenarts, voor de jaarlijkse inentingen. De dierenarts en Miep kunnen het prima met elkaar vinden en tijdens de gezellige ontmoeting, nadat Miep kwispelend haar kamer binnenliep en haar begroette, vertelt zij dat ze veel interessante bijscholingen heeft gehad over werken met hightech apparatuur, maar dat wij als mensen ook best weinig begrip hebben voor hoe onze honden ons continu kunnen lezen. Ik herken dat, Miep ziet precies wie ze kent en niet, hoe ik of een andere bekenden zich/haar voelt. Daar heeft ze geen letters, of narratieve structuren voor nodig, ze leest continu de scherven, de veranderingen en daarbinnen weer de invarianten. Al pratend, kwispelend, en contact leggend, nemen we afscheid, de dierenarts heeft zonder dat wij er erg in hebben de injectie gegeven en Miep haar paspoort weer bijgewerkt, zodat wij veilig met Miep over een paar weken een weekje naar het buitenland kunnen. Op de terugweg vertel ik Miep dat ook wij – haar odd-kin (gezinsleden van een andere biologische soort, dat is zij van mij en ik van haar) – in een andere-zelfde tijd-ruimtelijke werkelijkheid leven, dat we niet elkaars verhalen in elkaars talen kunnen lezen, maar dat het de opeengestapelde scherven zijn die ons met elkaar verbindt. Ze geeft me een lik, en ik voeg snel toe, en natuurlijk, bovenal, de liefde. Scherven brengen leven, liefde doet leven!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten