Misschien beginnen we nu toch op grote schaal te twijfelen aan onze vermeende menselijke superioriteit. Staan we wel boven de natuur? In mijn vorige blog schreef ik over de evolutie van menselijke aanpassings-systemen, die het gebrek aan biologische aanpassingen van onze soort compenseren en tevens (grotendeels) overbodig maakt. Taal, technieken, religie en daaruit emergerend cultuur met daarin economie en onze interactie met ecologie ontwikkelen zich op een boven individueel niveau. Ze kennen ook een eigen dynamiek, die grotendeels (of zelfs feitelijk volledig) los staat van de mensen die er aan bijdragen en er mee geassocieerd worden. Roem, of spraakmakendheid, is hierbij van oudsheid de brug, die kleine en lokale ideeen en prestaties naar grotere verbanden, andere (sociale) gemeenschappen brengt. In onze hedendaagse wereld zijn er zoveel mogelijkheden om ideeen of prestaties te verspreiden, zoals het internet, dat beroemdheid en beruchtheid nu nog vooral verwijzen naar onze mentale (primaten) roots (roem is goed, en dus via spraakmakendheid en roem alsnog van A naar Beter). Het is dus onze behoefte aan heldenverering die maakt dat we telkens weer standbeelden oprichten voor (meestal alfa mans) personenen die we koppelen aan het meta-humane systeem van culturele en technologische ontwikkeling. Deze ontwikkeling heeft niet perse richting, gaat niet perse van A- naar Beter, maar desondanks zijn wij psychologisch zo gepreformeerd dat we steevast van vooruitgang spreken.
Het is daarom behoorlijk schokkend om in te zien dat onze haast onvoorstelbare magische technologische ontwikkeling van de laatste paar honderd jaar, ons feitelijk in een benarde situatie heeft gebracht op ecologisch niveau. We kunnen ons naar de maan verplaatsen, kunnen ziektes de baas waar we vroeger absoluut het onderspit voor zouden delven, en we hebben machines die meer spier- en zelfs redeneerkracht kunnen genereren, dan een hele straat individuen in een grote stad. En toch lijken er met iedere ziekte die we de wereld uit helpen nieuwe en grotere gezondheid issues terug te komen, met iedere versterkte spierbeweging verdwijnt er een groter stuk natuurlijke (ecologische) beweegruimte en met iedere slimme algoritmische “denk”stap, wordt ons eigen zijn goedkoper, zo lijkt het. Kortom, voortgang is, zo wordt langzaamaan door velen erkent, niet hetzelfde als vooruitgang. Geweldige virtuositeit is niet hetzelfde als inspirerende kunst.
Over de ontwikkeling van de producten van onze collectieve externe aanpassingen – cultuur, steden, kunsten en andere technologieën – maken we verhalen. Het vooruitgang-verhaal is momenteel door de zichtbaarheid van de grenzen aan groei aan het corroderen. Er is, zo geloof ik, een ander verhaal aan het ontstaan, een verhaal van verbinding, en vernieuwd bewustzijn, waarin het vrouwelijke en het creatieve deels het masculiene en intussen technocratische verhaal aan het verdringen is. Tegelijkertijd zijn de krachten die in mijn ogen tegen beter weten in het oude macho verhaal van steeds meer en krachtiger controle over alles en iedereen verdedigen machtiger dan ook. Dominante oudere mannen, zoals Trump, Putin, Xi en Netanyahu met in hun kielzog de tech-baronnen als Thiel en Musk, schreeuwen harder dan ooit, en zetten daarbij alle technieken in die ze met hun haast grenzeloze macht kunnen kopen en manipuleren.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten